ارزش چیست؟

بیشتر مردم ارزش‌ها و آرزوهای خود را با هدف اشتباه می‌گیرند و بنابراین هرگز به آن نمی‌رسند. بسیاری از مردم نیز ارزش‌هایشان را اولویت‌بندی نمی‌کنند و بنابراین در تصمیم‌گیری دچار اشتباه می‌شوند. برای موفقیت باید مفهوم ارزش را بدانید.

 

تعریف ارزش

به زبان خیلی ساده، «ارزش» یعنی هر چیزی که برای ما بسیار مهم است. ارزش‌های ما مسیر کلی زندگی ما را مشخص می‌کنند. این‌که در چه زمینه‌ای گام برمی‌داریم و چه چیزی را می‌خواهیم دنبال کنیم. هر انسانی در زندگی و کار خود راهی را برمی‌گزیند و در آن مسیر پیش می‌رود. ما همیشه انتخاب‌ها، تصمیمات و اقدامات خود را در حوزه‌های مختلف زندگی‌مان بر اساس ارزش‌هایمان تعیین می‌کنیم.

تقریباً همه‌ی افراد ارزش‌هایی برای خود دارند که این ارزش‌ها می‌تواند مثبت و سازنده یا منفی و مخرب باشد. می‌تواند به نفع او و جامعه باشد یا بالعکس! افرادی مثل انیشتین و ادیسون ارزش‌های مثبت و درستی داشتند و پادشاهان خون‌خوار و جنایتکاران دارای ارزش‌های بسیار منفی بودند و هستند.

مثلاً کارمندی را در نظر بگیرید که ارزش مهمی مثل «درستکاری» دارد. حالا این کارمند در موقعیت بسیار حساسی قرار می‌گیرد و به او پیشنهاد یک رشوه‌ی قابل‌توجه با مبلغ هنگفت می‌کنند. سؤال اینجاست که این کارمند چه تصمیمی می‌گیرد؟ او به ارزش‌هایش رجوع می‌کند. داشتن پول برای او مهم است، اما به دنبال راه‌های مشروع و قانونی برای کسب پول است؛ بنابراین وقتی در این شرایط قرار می‌گیرد، باوجوداینکه مبلغ بالا می‌تواند کاملاً وسوسه کننده باشد، او تصمیمش را بر اساس ارزش اصلی زندگی‌اش یعنی «درستکاری» می‌گیرد. پس رشوه را رد می‌کند و کار درست را انجام می‌دهد!

کسی که ارزش‌های مشخصی دارد، در هر شرایطی آماده‌ی تصمیم‌گیری است، می‌داند که باید چه کاری انجام دهد و بر سر دوراهی‌های مهم توانایی انتخاب دارد.

نمونه ارزش‌های مثبت و سازنده:

باخدا بودن، صداقت، درستکاری، امانت‌داری، احترام به انسان‌ها، مؤدب بودن، آراستگی و تمیزی، مهربان و خوش‌اخلاق بودن، موفقیت، ثروت، شهرت و نیک‌نامی، علم و دانایی، کمک به دیگران، خانواده، سلامتی، صلح و دوستی، احترام به قانون، داشتن پشتکار و…

نمونه ارزش‌های منفی و مخرب:

شیطان دوستی، گناه کردن، دروغ، ریاکاری، فریب دیگران، تکبر و خودخواهی، حسادت، خیانت، نامنظم بودن، بی‌احترامی، قانون‌شکنی، جنگ و جنایت، نادانی، بی‌عدالتی، تنبلی، تجاوز به حقوق دیگران، بدنامی و…

 

ضد ارزش

ارزش و ضد ارزش به خود شخص مربوط می‌شود. برای کسی که یک ارزش مشخص دارد، ارزش مقابل و متضاد آن ارزش، برای او «ضد ارزش» نامیده می‌شود. مثلاً کسی که ارزش «صلح» دارد، ضد ارزش «جنگ» دارد. «صداقت» بااینکه ارزش والایی است، اما کسی که ارزش «دروغ» دارد، یک «ضد ارزش» برای او محسوب می‌شود!

البته اگر بخواهیم درست‌تر بگوییم، ارزش‌های واقعی همان «ارزش‌های مثبت» و ضد ارزش‌ها همان «ارزش‌های منفی» هستند.

 

اهمیت ارزش

سؤال بسیار مهم آن است که ارزش تا چه اندازه مهم و تأثیرگذار است؟ ما برای اینکه به سعادت واقعی برسیم، باید ارزش‌هایمان را به‌خوبی بشناسیم، زندگی‌مان را بر مبنای ارزش‌های درست و مثبت بسازیم، آن‌ها را هماهنگ و سازگار باهم انتخاب کنیم، آن‌ها را به‌درستی اولویت‌بندی کنیم، همیشه بر اساس ارزش‌های خود تصمیم بگیریم و اقدام کنیم و تحت هیچ شرایطی آن‌ها را زیر پا نگذاریم.

اگر کسی ارزش‌هایش را نشناسد، ارزش‌های غلط و منفی داشته باشد، ارزش‌هایش در تضاد و تناقض هم باشد، به اولویت‌بندی آن‌ها توجه نکند و در شرایط مختلف، مثل سختی و اجبار، حاضر باشد آن‌ها را نادیده بگیرد، هرگز به موفقیت و خوشبختی نخواهد رسید!

اهمیت ارزش در زندگی ما به حدی است که می‌تواند ما را به خوشبختی یا نابودی برساند!

 

ارزش فردی و ارزش گروهی

ارزش هم می‌تواند به‌صورت فردی و خصوصی برای یک نفر باشد و هم به‌صورت گروهی و عمومی برای یک خانواده، تیم، مجموعه، شرکت، سازمان، اداره و… . همان‌طوری که ارزش‌های درست و مثبت سعادت را برای هرکسی به دنبال دارد، ارزش‌های درست گروهی نیز برای پیروزی یک سازمان بسیار مهم است.

خوشبخت‌ترین خانواده‌ها، بهترین و پردرآمدترین شرکت‌ها و موفق‌ترین تیم‌های ورزشی جهان همگی ارزش‌هایی بسیار درست و قدرتمند دارند و طبق آن‌ها دست به عمل می‌زنند.

 

اولویت‌بندی ارزش‌ها

«ترتیب و اولویت» ارزش‌ها بسیار مهم است. دو نفر را در نظر بگیرید که سه ارزش اصلی آن‌ها «سلامتی، کار و خانواده» است. اولویت این ارزش‌ها برای نفر اول به‌صورت «۱. خانواده، ۲. سلامتی، ۳. کار» و برای نفر دوم به‌صورت «۱. کار، ۲. سلامتی، ۳. خانواده» است.

حال اگر قرار باشد که در شرایط مختلف هرکدام یک مورد را انتخاب کند، به ترتیب اولویت ارزش‌هایش انتخاب خواهد نمود. مثلاً وقتی به نفر اول پیشنهاد اضافه‌کاری می‌کنند، او ترجیح می‌دهد که وقت اضافه‌اش را در کنار خانواده‌اش باشد و بعدازآن، به ورزش بپردازد. این شخص حتی اگر کارش را از دست بدهد، بازهم خانواده‌اش را ترجیح خواهد داد! او همیشه حاضر است تا کار و سلامتی‌اش را فدای خانواده‌اش کند.

نفر دوم ترجیح می‌دهد که خانواده‌اش را فدای کار و سلامتی‌اش کند. او بیشتر کار می‌کند و بعدازآن به فکر سلامتی خود است و برای خانواده‌اش وقت زیادی نمی‌گذارد. در شرایط ویژه او حاضر است شغلش را حفظ کند، حتی اگر به قیمت از هم پاشیدن خانواده‌اش تمام شود!

هر دو نفر ارزش‌های یکسانی اما با اولویت‌های متفاوت دارند و مسیر زندگی آن‌ها درنهایت می‌تواند بسیار دور از هم باشد!

 
نکته بسیار مهم: ارزش تقریباً مثل آرزو است و نباید آن را با هدف اشتباه گرفت، زیرا ارزش دقیق و دست‌یافتنی نیست. باآنکه ارزش‌گذاری بسیار مهم است، اما نمی‌تواند ما را به موفقیت برساند.

 

از ارزش‌گذاری تا هدف‌گذاری

شما باید ابتدا ارزش‌هایتان را به‌درستی تعیین کنید، آن‌ها را بنویسید و اولویت‌بندی کنید، سپس اهدافتان را با توجه به ارزش‌هایتان انتخاب کنید تا در مسیر درست قرار بگیرید. درواقع باید اهدافتان را از داخل ارزش‌های اصلی‌تان بیرون بکشید! توجه کنید که ارزش‌ها و اهدافتان نباید در تناقض باهم باشند.

برای کسی که «ثروت» ارزش او نیست، هدف «افزایش درآمد» ناهماهنگ است و حتماً به مشکل برمی‌خورد! مثلاً اگر شما ارزشی مثل «کسب ثروت» دارید، می‌توانید هدف بگذارید که «تا ۵ سال دیگر ارزش خالص دارایی‌تان را یک‌صد میلیون تومان افزایش دهید» و برنامه‌ریزی و عمل کنید تا به آن برسید!

اگر صاحب یا مدیر تیم، شرکت یا سازمانی هستید، حتماً با کمک افرادتان ارزش‌های سازمان را مشخص کنید و قانونی بگذارید تا همه‌ی افراد یا کارمندان بر طبق آن‌ها عمل کنند و خارج از چارچوب ارزش‌ها کاری نکنند!

 
نویسنده: فردین محمدی
منبع: موفق‌یار

 
خبرنامه موفق‌یار
اگر می‌خواهید از جدیدترین مقالات، آموزش‌ها، دانلودهای رایگان و محصولات سایت موفق‌یار در ایمیل خود باخبر شوید و از هدایا و تخفیف‌های ویژه بهره‌مند شوید، همین الان آدرس ایمیل خود را در زیر وارد کنید و عضو خبرنامه موفق‌یار شوید.

 

کانال تلگرام موفق‌یار