برقراری ارتباط با دیگران یک امر بسیار عادی است که برای هرکسی در طول روز بارها اتفاق می‌افتد. برای رسیدن به موفقیت و کسب لذت و رضایت از روابط خود، باید از مهارت‌های ارتباط مؤثر استفاده کنید و از ارتباطات معمول فراتر روید.

ارتباط مؤثر چیست؟

«ارتباط مؤثر» رابطه‌ای کلامی و غیرکلامی است که بین دو یا چند نفر برقرار می‌شود و در طی آن افراد می‌توانند نظرات، خواسته‌ها و احساسات خود را بروز دهند و به‌نوعی احساس رضایت دست یابند.

مهارت‌های ارتباطی شامل مواردی ازجمله «گوش دادن خوب»، «بیان مؤثر» و «زبان بدن» است.

گوش دادن خوب

«گوش دادن» یکی از اجزای اساسی در هر رابطه‌ای است و اهمیت زیادی در برقراری ارتباط مؤثر دارد. برای اینکه گوینده‌ی خوبی باشید و برای پاسخگویی مناسب به دیگران، ابتدا باید بتوانید به‌درستی متوجه منظور آن‌ها شوید و پیام آن‌ها را به‌خوبی درک کنید که این کار از طریق گوش دادن حاصل می‌شود. برای گوش دادن خوب به حرف‌های دیگران باید واقعاً به این کار تمایل داشته باشید.

موانع گوش دادن

عواملی وجود دارد که مانع از گوش دادن است. ازجمله‌ی این موانع می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱. فکر کردن به صحبت خود

افراد زیادی زمانی که شخص مقابلشان صحبت می‌کند، تنها به این موضوع فکر می‌کنند که خودشان می‌خواهند چه حرف‌هایی بزنند! آن‌ها به‌جای گوش دادن به طرف مقابل، فقط تمرین می‌کنند و صحبت خودشان را آماده می‌کنند.

بهتر است در ارتباطتان ابتدا به صحبت دیگران با دقت گوش دهید و کاملاً متوجه پیام آن‌ها شوید، سپس خودتان را آماده‌ی صحبت کردن کنید.

 
۲. مقایسه

یکی دیگر از موانعی که باعث پرت شدن حواس در گوش دادن می‌شود، مقایسه کردن است. برخی افراد زمانی که در نقش شنونده هستند، مدام خودشان را با فرد گوینده مقایسه می‌کنند و دنبال آن هستند که بفهمند آیا خودشان باهوش‌تر هستند یا فرد مقابل؟!

این مورد علاوه بر اینکه موجب گوش ندادن درست می‌شود، پیامد دیگری هم دارد. اگر هم‌صحبتتان متوجه این موضوع شود که شما خود را از او برتر می‌دانید، در بیشتر اوقات رابطه را قطع خواهد نمود. بنابراین در هنگام گوش دادن به مقایسه نپردازید و دیگران را همان‌گونه که هستند، بپذیرید.

 
۳. قضاوت کردن

بسیاری از افراد در صحبت‌های خود (هم به‌عنوان گوینده و هم به‌عنوان شنونده) به قضاوت می‌پردازند. اگر زمانی که شخصی صحبت می‌کند، مخاطب به قضاوت درباره‌ی حرف‌های گوینده و یا قضاوت نسبت به خود او بپردازد، نمی‌تواند به حرف‌های او گوش بدهد و به پیامش توجه کند.

اگر شخصی درباره‌ی کسی قضاوت کند و او را فردی نادان، احمق و… فرض کند، معمولاً به حرف او توجهی نخواهد کرد و او را نادیده خواهد گرفت. پس هنگام گوش دادن به حرف‌های دیگران، درباره‌ی او یا صحبتش قضاوت نکنید.

گوش دادن فعال

منظور از گوش دادن خوب که در بالا اشاره شد، این نیست که باید یک گوشه بنشینید و هیچ حرفی نزنید. شما باید در گوش دادن مشارکت داشته و فعال باشید.

برای گوش دادن فعال می‌توانید از روش‌های زیر استفاده کنید:

• ارتباط چشمی: به چشم‌های گوینده نگاه کنید.
• تصدیق و تأیید: گوینده را با کلماتی مثل «بله»، «درست است» و… همراهی کنید.
• سؤال پرسیدن: از گوینده درباره‌ی صحبتش سؤال بپرسید.
• و…

شما با گوش دادن فعال به طرف مقابل نشان می‌دهید که کاملاً به صحبت‌های او گوش می‌دهید و این باعث افزایش کیفیت رابطه می‌گردد. فقط به این نکته توجه کنید که در استفاده از هر روش زیاده‌روی نکنید.

بیان مؤثر

مهارت مهم دیگر در برقراری ارتباط «فن بیان» است. هر ارتباطی شامل یک گیرنده و یک فرستنده است. برای انتقال و دریافت درست پیام، گیرنده باید خوب گوش دهد و فرستنده باید خوب صحبت کند. اگر بیان مؤثری داشته باشید، می‌توانید هر پیامی را به‌خوبی به مخاطب خود برسانید. افرادی که خوب صحبت می‌کنند، در بیشتر مواقع برنده هستند.

روش‌های بیان مؤثر

برای خوب صحبت کردن و بیان مؤثر می‌توانید از روش‌های زیر استفاده کنید:

• اعتمادبه‌نفس: سعی کنید هر صحبتی را با اعتمادبه‌نفس کافی بیان کنید.
• محکم بودن: حرفتان را محکم و با اعتقاد بگویید و از آن مطمئن باشید.
• پیام مستقیم: به‌صورت مستقیم صحبت کنید و از کنایه استفاده نکنید.
• پیام واضح: حرفتان را روشن و واضح بگویید تا برداشت‌های مختلفی صورت نگیرد.
• مطلع بودن: سعی کنید درباره‌ی موضوعی صحبت کنید که از آن اطلاع کافی داشته باشید.
• و…

زبان بدن

ارتباط غیرکلامی شما با طرف مقابلتان را «زبان بدن» شما شکل می‌دهد. مخاطب شما با توجه به رفتار، حالات چهره، حرکات شما و… پیام‌هایی را به‌صورت خودآگاه و ناخودآگاه از طرف شما دریافت خواهد کرد که می‌تواند به نفع یا به ضرر شما تمام شود!

در روابطی که دارید، به زبان بدن خودتان و دیگران توجه کنید تا بتوانید ارتباط مؤثری برقرار نمایید. برای مثال بهتر است کمی بلند و سریع صحبت کنید تا بیان قدرتمندی داشته باشید. همچنین به فاصله‌ی ایستادن و نشستن خودتان و شخص مقابل توجه کنید و حریم صمیمانه، شخصی، اجتماعی و عمومی را رعایت نمایید تا ارتباط خوبی داشته باشید.

 
نویسنده: فردین محمدی
منبع: موفق‌یار