تمام دانشمندان جهان معتقدند که بزرگ‌ترین و خارق‌العاده‌ترین آفریده‌ی خداوند و مهم‌ترین و پیچیده‌ترین مخلوق در تمام هستی «مغز انسان» است که انسان به علت وجود قدرت بی‌نظیر آن، بر تمام موجودات جهان برتری پیدا کرده است.

اهمیت مغز

مغز فرمانده‌ی بدن است و کارش کنترل تمام اندام‌ها و حفظ زندگی انسان است. در مورد اهمیت مغز همین بس که انسان بدون وجود هر عضوی از بدنش تقریباً می‌تواند به زندگی خود ادامه دهد، مثلاً بدون چشم، گوش، دست، پا و… . همچنین برای بسیاری از اندام‌ها و حتی اعضای مهمی مثل قلب نیز می‌توان از علم پزشکی بهره برده و از اعضای پیوندی یا مصنوعی استفاده کرد؛ اما بدون مغز حتی یک لحظه هم نمی‌توان زنده ماند و مغز پیوندی یا مصنوعی نیز وجود ندارد!

دانشمندان با وجود پیشرفت‌های علمی فراوان هنوز نتوانسته‌اند حتی قسمت بسیار کوچکی از مغز انسان را بسازند، زیرا توانایی خلق این مغز شگفت‌انگیز فقط در علم بیکران و قدرت نامحدود خداوند قرار دارد.

ویژگی‌های مغز

برخی از ویژگی‌های مغز:

• مغز شامل حدود ۱۰۰ میلیارد عصب است.
• هر نورون دارای چندین هزار اتصال با نورون‌های دیگر است. تعداد اتصالات یک مغز بیش از تعداد تمام ستارگان کیهان است. برای درک بزرگی این مقدار، عدد ۱ را بنویسید و هشت صفحه‌ی کامل در جلوی آن ۰ قرار دهید!
• وزن مغز به‌اندازه‌ی ۲ درصد وزن کل بدن و حدود ۱۵۰۰ گرم است.
• مغز تقریباً ۲۰ تا ۳۰ درصد انرژی بدن را مصرف می‌کند و حدود یک‌سوم مواد غذایی ورودی به بدن، صرف تغذیه‌ی مغز می‌شود.
• مغز ۲۵ درصد اکسیژن دریافتی بدن را مصرف می‌کند.

استفاده از مغز برای موفقیت

مهم‌ترین دارایی هر انسانی دو چیز است: «مغز» و «زمان» که اگر بتواند از آن‌ها به‌خوبی استفاده کند، قادر است به هر هدف بزرگی برسد و سعادتمند شود. دنیای درون انسان حتی بزرگ‌تر از دنیای بیرون است و نیاز به شناخت دارد.

کامپیوتر را از روی مغز انسان ساخته‌اند و نحوه‌ی کارکرد و محاسبات کامپیوترها شبیه به مغز انسان، اما در ابعاد بسیار کوچک‌تر است. مغز انسان بسیار قوی‌تر و سریع‌تر از بزرگ‌ترین ابررایانه‌های جهان است.

علت اصلی موفقیت افراد بسیار موفق و ثروتمند آن است که آن‌ها از مغزشان به‌خوبی استفاده می‌کنند. امروز انسان‌ها تنها به دلیل کارِ زیاد موفق نمی‌شوند، بلکه در کنار تلاش زیاد، استفاده‌ی بهتر از قدرت و ظرفیت مغز باعث موفقیت می‌شود. تنها تفاوت افراد موفق و ثروتمند با سایر مردم در استفاده از مغز است.

نکته مهم: کارایی مغز بسیار شبیه به عضله است! هرچقدر بیشتر با آن کار کنیم، قوی‌تر می‌شود و اگر از آن کار نکشیم، ضعیف می‌شود.

تقسیم‌بندی اول مغز

در یک تقسیم‌بندی اگر یک خط عمودی در مغز ترسیم کنیم، مغز به دو نیم‌کره تقسیم می‌شود که هر بخش مسئول عملکرد خاصی است.

نیم‌کره چپ

نیم‌کره چپ مغز بخش «استدلال و منطق» و مسئول وظایف ترتیبی، منظم و تحلیلی است. این بخش محاسبات، مقایسه‌ها، تحلیل‌ها و… را انجام می‌دهد و با موارد شفاهی، عددی و علمی سروکار دارد. اطلاعات را به‌صورت مرحله‌به‌مرحله پردازش می‌کند و به جزئیات می‌پردازد.

نیم‌کره راست

نیم‌کره راست مغز بخش «تخیل» است و مسئول احساس، خلاقیت، حل مسئله، تصمیم‌گیری، هنر و موسیقی است. این بخش تجسم‌ها، تخیلات، احساسات و… را انجام می‌دهد و با ایده‌ها و تصورات کار می‌کند. اطلاعات را به‌صورت لحظه‌ای پردازش می‌کند و به کلیات می‌پردازد.

تقسیم‌بندی دوم مغز

در تقسیم‌بندی دیگری اگر یک خط افقی در مغز ترسیم کنیم، مغز به دو بخش تقسیم می‌شود که هر بخش مسئول عملکرد خاصی است.

ضمیر خودآگاه

قسمت بالایی مغز ذهن یا ضمیر خودآگاه است و مسئول «اعمال ارادی» است. هر کاری که ما به‌صورت ارادی و با اختیار خود انجام می‌دهیم، توسط این بخش کنترل می‌شود؛ مثل حرف زدن، غذا خوردن، راه رفتن و…

ضمیر ناخودآگاه

قسمت پایینی مغز ذهن یا ضمیر ناخودآگاه است و مسئول «اعمال غیرارادی» است. هر کاری که در ما به‌صورت غیرارادی و ناخودآگاه انجام می‌شود، توسط این بخش کنترل می‌شود؛ مثل تنفس، ضربان قلب، گوارش و…

نکته: علاوه بر دستورالعمل‌های اندام‌های بدن، هر عملی که بارها تکرار شود و به‌صورت عادت درآید، توسط ضمیر ناخودآگاه کنترل می‌شود؛ مثل رانندگی، تایپ کردن و…

تفاوت ضمیر خودآگاه و ناخودآگاه

مهم‌ترین تفاوت‌های بین ذهن خودآگاه و ضمیر ناخودآگاه:

۱. ذهن خودآگاه فقط در بیداری و هوشیاری کار می‌کند (در خواب و در بی‌هوشی کار نمی‌کند)؛ اما ضمیر ناخودآگاه از دوران جَنینی و قبل از تولد تا پایان مرگ و در هر شرایط بی‌وقفه کار می‌کند.
۲. ذهن خودآگاه فقط ورودی‌های منطقی را می‌پذیرد؛ اما ضمیر ناخودآگاه تمام ورودی‌ها (منطقی یا غیرمنطقی، واقعی یا خیالی، راست یا دروغ، شوخی یا جدی و…) را می‌پذیرد.
۳. ذهن خودآگاه هر ورودی را فقط یک‌بار قبول می‌کند؛ اما ضمیر ناخودآگاه هر ورودی را نامحدود قبول می‌کند.
۴. ذهن خودآگاه هر ورودی را به‌اندازه‌ی خود قبول می‌کند؛ اما ضمیر ناخودآگاه هر ورودی را با تکرار، بزرگ و بزرگ‌تر می‌کند.
۵. ذهن خودآگاه فقط در درون انسان است؛ اما ضمیر ناخودآگاه با تمام هستی ارتباط دارد.

کلید موفقیت و خوشبختی

ذهن ناخودآگاه بی‌نهایت قدرتمند است. هر پیامی را که به آن بدهید، حتماً آن را به واقعیت تبدیل می‌کند! کلید استفاده از مغز برای دستیابی به اهداف و رسیدن به موفقیت و خوشبختی، استفاده‌ی درست از ضمیر ناخودآگاه است.

ضمیر ناخودآگاه هر انسانی دارای برنامه‌ریزی است که از پیام‌های ورودی درونی و بیرونی ایجاد شده و می‌شود. اگر این برنامه‌ریزی درست است، می‌توانید آن را بهبود ببخشید تا به موفقیت‌های بیشتری برسید و اگر نادرست است، باید آن را مجدداً برنامه‌ریزی کنید تا در مسیر درست قرار گرفته و به موفقیت برسید.

نکته مهم: استفاده‌ی درست از ضمیر ناخودآگاه ما را به اوج خوشبختی و استفاده‌ی نادرست از آن ما را به قعر بدبختی می‌رساند.

 
نویسنده: فردین محمدی
منبع: موفق‌یار