دو روش بسیار قدرتمند به نام سیالسازی ذهن برای آزاد کردن قدرت ذهنی و رسیدن به ایدههای فراوان در جهت دستیابی به اهداف و افزایش خلاقیت در انجام کارهای مختلف وجود دارد. بخش دوم این مقاله دربارهی سیالسازی ذهن گروهی میباشد.
توجه: این مقاله شامل دو بخش میباشد. برای مطالعه بخش اول، به لینک زیر مراجعه کنید!
سیال سازی ذهن – بخش اول
تکنیک سیالسازی ذهن
روش سیالسازی ذهن که به تکنیک «طوفان فکری» (Brainstorming) معروف است، به دو صورت شخصی و گروهی و برای ایدهپردازی انجام میشود. این اصطلاح برای اولین بار در سال 1958 میلادی توسط «الکس فیکنی آزبورن» (Alex Faickney Osborn) در کتاب «تخیل عملی» (Applied Imagination) استفاده شده است.
از این روش برای ایدهیابی، حل مسئله برای موضوعات مختلف، پیدا کردن راهحل برای مشکلات، خلاقیت در زندگی، نوآوری در کسبوکار، افزایش قدرت همکاری در سازمان، روشهای جدید تولید و فروش و… میتوانید بهخوبی استفاده کنید و نتایج زیادی از آن بگیرید.
سیالسازی ذهن گروهی
این روش گروهی و در ارتباط با دیگران میباشد. این روش شبیه روش «۲۰ ایدهای» میباشد، اما بهصورت گروهی آن را انجام خواهید داد. این روش نیز یکی از قدرتمندترین و مؤثرترین تکنیکهای تفکر خلاق است. شما از این تکنیک برای رسیدن به اهداف گروهی یا شخصی، ایدهیابی در خانواده، کسبوکار، سازمان یا شرکت خود، افزایش خلاقیت و انگیزه در کارمندان و هر چیز دیگری میتوانید استفاده کنید. این روش کمک زیادی به رسیدن به موفقیت میکند.
روش کار:
۱. مرحله اول
یک گروه تشکیل بدهید! میتوانید اعضای این گروه را از بین خانواده، آشنایان، دوستان، همکاران و… انتخاب کنید. بهتر است تعداد اعضای گروه بین ۴ تا ۷ نفر باشد تا نتیجهی بهتری بگیرید.
۲. مرحله دوم
برای گروه، یک رهبر انتخاب کنید. بهتر است رهبر فردی با دانش و تجربهی کافی باشد و قدرت رهبری و مدیریت داشته باشد. وظیفهی او متقاعد کردن شرکتکنندگان برای ارائهی ایدههای بیشتر است.
۳. مرحله سوم
یک وایتبرد یا مقوای بزرگ روی دیوار نصب کنید یا کاغذ بزرگی روی میز بگذارید و یک نفر را انتخاب کنید تا ایدهها را ثبت کند.
۴. مرحله چهارم
موضوع موردنظر یا مسئله و مشکلی که به دنبال راهحل برای آن هستید یا هدفی را که میخواهید به آن برسید، به شکل یک سؤال مشخص، دقیق و واضح در بالای تخته یا برگه بنویسید. در طرح سؤال دقت زیادی کنید و بهتر است سؤالتان را بسیار شفاف و با جزئیات بیشتری بیان کنید.
مثال ۱: «چگونه میتوانیم شعبهی جدیدی برای شرکت تا پایان سال افتتاح کنیم؟»
مثال ۲: «برای اینکه هرکسی در خانواده وظیفهاش را بهخوبی انجام دهد، باید چه کنیم؟»
مثال ۳: «برای تهیهی شهریهی دانشگاه پسر خانواده یا تهیهی هزینهی جهیزیهی دختر خانواده باید چه اقداماتی انجام دهیدم؟»
۵. مرحله پنجم
حالا هرکسی فکر میکند و هر ایدهای را که به ذهنش میرسد، بهترتیب و بهصورت گردشی بیان میکند تا ثبت شود. در هر نوبت فقط یک ایده بیان میگردد و اگر کسی ایدهای نداشت، با گفتن واژهی «بعدی» نوبت را به دیگری میدهد. همهی افراد باید مشارکت کنند و ایدههای بیشتری تولید کنند.
در پایان همهی ایدهها را جمعبندی میکنید و با کمک همه، یک نتیجهی مناسب میگیرید و بهترین ایده یا ایدهها را انتخاب میکنید. سپس میتوانید برای اجرای آن برنامهریزی و اقدام کنید.
قوانین جلسه:
۱. در ابتدای جلسه باید زمان معینی را در نظر بگیرید که معمولاً بین ۱۵ تا ۴۵ دقیقه زمان مناسبی است. باید جلسه را سروقت شروع کنید و بهموقع پایان دهید.
۲. هیچکسی حق ندارد ایدهی دیگران را انتقاد یا مسخره کند و در تولید ایدهها نباید هیچ ارزیابی و تجزیهوتحلیلی صورت گیرد.
۳. در اینجا کیفیت ایدهها اصلاً مهم نیست، بلکه کمیت ایدهها مهم است. هدف از این جلسه، تولید ایدههای جدید است. هرچه ایدههای بیشتری تولید کنید، احتمال رسیدن به ایدههای عالی و دست یافتن به یک راهحل اساسی افزایش مییابد. هیچ محدودیتی برای تعداد ایدهها وجود ندارد و میتوانید صدها و هزاران ایده تولید کنید!
۴. بهجای انتقاد از ایدهی دیگران، به توسعه و بهبود آن فکر کنید و در مقابل ایدههای غیرعادی و باورنکردنی جبهه نگیرید! میتوانید دو یا چند ایده را باهم ترکیب کنید و به ایدهی بهتر و کاملتری برسید.
روش دوم
در نوع دیگری از سیالسازی ذهن که افراد بیشتری میتوانند در آن شرکت کنند، افراد را به زیرگروههایی تقسیم میکنیم و به هر زیرگروه، کارتهای ایندکس (کارتهای مقوایی کوچک) میدهیم تا ایدهها و نظرات خود را روی آن بنویسند.
سپس کارتها را جمعآوری میکنیم، در هم بُرمیزنیم و بهصورت تصادفی دوباره آنها را در میان زیرگروهها تقسیم میکنیم. در این مرحله، از هر زیرگروه میخواهیم که ایدههای ثبتشده را تجزیهوتحلیل کنند.
معمولاً در جلسهای با حضور ۲۰ یا ۳۰ نفر در مدت ۳۰ دقیقه، حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ ایده تولید میشود!
نکته مهم: اختراعات، نوآوریها و اتفاقات بزرگ (ایدهها و افکار جدید)، همگی ازنظر مردم در ابتدا کاملاً مضحک به نظر میرسیدند. مثال: سفر به فضا یا اعماق اقیانوس، اختراع هواپیما، تلویزیون، تلفن همراه، پیوند اعضای بدن و… . پس هیچگاه هیچ ایدهای را نباید دستکم بگیریم و مسخره کنیم! بهتر آن است که به ایدههای دیگران احترام بگذاریم و به ایدههای خودمان عمل کنیم.
نکته بسیار مهم: خلاقیت و ایدهسازی در مغز ما مانند یک عضله است که با تمرین مداوم رشد میکند و قویتر میشود. درنهایت میتوانید به جایی برسید که توقفناپذیر شوید!
توجه: این مقاله شامل دو بخش میباشد. برای مطالعه بخش اول، به لینک زیر مراجعه کنید!
سیال سازی ذهن – بخش اول
نویسنده: فردین محمدی
منبع: موفقیار
سلام آقای محمدی بسیار عالی بود
متشکرم از همه ی مطالب شما بسیار بهره مند شدم خداونداجرتان بدهد انشاألله از همه محصولاتتان استفاده خواهم کرد
باتشکر از راهنمایی های شما محمدتقی باقری